نگاهی به مفهوم فرهنگ سیاسی

یکی از مفاهیمی که در عرصه ی جامعه شناسی سیاسی هم جنبه ی خرد و هم جنبه ی کلان دارد فرهنگ سیاسی است. یعنی رهیافت های فردی به تحلیل خرد و تحلیل کلان که به گروه های اجتماعی و نظام ها اشاره دارند. در واقع فرهنگ سیاسی محصول تاریخ نظام سیاسی است که ریشه در رفتار عمومی و تجارب شخصی دارد درین راستا سعی برآنست تا با بهره گیری از مطالعه ی این مقوله میان تفاسیر روان شناسانه ی رفتار سیاسی (تحلیل خرد) و تفاسیر جامعه شناسانه ( تحلیل کلان ) پلی برقرار کرد.

فرهنگ سیاسی می تواند یکی از پارامترهای عمده در مقایسه ی سیاست ها و جوامع گوناگون تلقی شود.محیط نظام سیاسی یک فضای فرهنگی، ارزشی، هنجاری و نمادی است به این معنا که هر نظام سیاسی برای مشروعیت بخشیدن به داده های سیاسی،اقتصادی و اجتماعی خود می باید در تبادلات و تعاملات دائمی با محیط خویش به سر ببرد. از دیگر ویژگی های مقوله ی فرهنگ سیاسی اینکه این مفهوم  بسیار کلی و انتزاعی است و سطوح گسترده ای از اولویت ها را تشکیل می دهد و کیفیت اخلاقی ارزش ها و نوع رفتار ها را تعیین می کند چرا که ارزش ها از ثباتی نسبی برخوردارند و در بلند مدت دستخوش دگرگونی ، تغییر و تحول می شوند.

محیط نظام سیاسی محیطی ارزشی است که فرهنگ سیاسی یا جهت گیری های مردم نسبت به نهادها و ساختارها و نیز عملکردها ی سیاسی را مشخص میکند. مطالعه ی دقیق فرهنگ سیاسی فرایند تبدیل تقاضاها و خواستها به تصمیمات ، استراتژی ها و سیاستها را نشان میدهد. پس فرهنگ سیاسی عبارت است از انگاره ها و ایستارهایی نسبت به اقتدار مسئولیتهای حکومتی و الگوهای مربوط به جامعه پذیری سیاسی.

جهت گیری افراد در مورد نحوه کار نظام سیاسی ، ویژگی های نخبگان سیاسی و مسائل جاری سیاسی دارای کیفیتهای مختلف است که به فرایند جامعه پذیری سیاسی بستگی دارد. فرایند جامعه پذیری سیاسی موجب آشنا شدن فرد با نظام سیاسی و پی بردن آنها به وظایف ،مسئولیتها، حقوق و نقشهای خویش در جامعه می شود.

کارشناس ارشد جامعه شناسی- حسن ولی پور   

You May Also Like